Agresija kao ključni patogenetski faktor depresije: empirijsko istraživanje

Apstrakt

Cilj: Ovo pilot istraživanje usmereno je na empirijsko proučavanje agresije kao centralnog mehanizma u etiologiji depresije i procenu njene veze sa izraženošću depresivne simptomatologije.

Metod: U istraživanju su učestvovale tri grupe: pacijenti sa depresivnim poremećajima (F32.00, F33.00, F33.11 prema MKB-10), lečeni isključivo medikamentnom terapijom (grupa 1, N = 30); pacijenti lečeni isključivo nemedikamentnom psihoterapijom (grupa 2, N = 18); kao i kontrolna grupa uslovno zdravih ispitanika (N = 30). Za procenu su korišćeni: Bekova skala depresije (BDI), Upitnik agresivnosti L. G. Počebut i Skale psihološkog blagostanja K. Rif. Statistička obrada uključivala je Mann-Whitney U-test, Vilkoksonov test, Spirmanovu korelaciju rangova, regresionu analizu.

Rezultati: Pacijenti sa depresivnim poremećajima pokazali su statistički značajno viši nivo autoagresije i ukupne agresivnosti u poređenju sa kontrolnom grupom, kao i sniženo mentalno blagostanje. Regresiona analiza je potvrdila da je ukupan nivo agresije statistički značajno povezan sa izraženošću depresivne simptomatologije i može se smatrati potencijalnim prediktorom izraženosti depresivne simptomatologije. Nasuprot tome, emocionalna agresija je negativno povezana sa težinom depresije, što govori o suzbijanju afekata pri pogoršanju poremećaja. U grupi lečenoj psihoterapijom primećeno je značajno smanjenje depresivnih simptoma i poboljšanje emocionalnog stanja sa diferencijalnim efektima u zavisnosti od nivoa organizacije ličnosti (neurotični vs. granični).

Zaključci: Agresija se može posmatrati kao jedan od ključnih psiholoških mehanizama formiranja i održavanja depresivnih poremećaja i povezana je sa težinom kognitivno-afektivnih i somatskih simptoma. Ciljan psihoterapijski rad sa suzbijenom agresijom pokazao je perspektivnu kliničku efikasnost u okviru ovog pilot istraživanja, dovodeći do statistički značajnog smanjenja depresivne simptomatologije i jačanja pokazatelja samoregulacije i odnosa prema sebi. Dobijeni podaci naglašavaju potrebu uključivanja dijagnostike i obrade autoagresije u protokole lečenja depresije.